De kunst van het opdrachtgeverschap

02 09 2026

De kunst van het opdrachtgeverschap

info

Opdrachtgeverschap is een vak. Een vak dat je niet leert uit een handboek, maar dat je ontwikkelt door te doen, te falen en vooral door van elkaar te leren. Daarom organiseerden de VBCN en BPD | Bouwfonds Gebiedsontwikkeling een middag over precies dat vak – in het kader van de tentoonstelling Samenspel – Waar verbeelding ruimte maakt, waarmee de BPD Kunstcollectie haar vijftigjarig bestaan vierde. Onder leiding van schrijver en presentator Ernest van der Kwast gingen Jacqueline Grandjean (directeur Het Noordbrabants Museum), Sharon Oldenkotte-Vrolijk (BPD), de kunstenaars Susanna Inglada en Maaike Kramer, en panelleden Marijntje Knapen (Paleis 't Loo), Kornelis Fragakis (TU Delft) en Netty van de Kamp (KunstLoc) met elkaar in gesprek.

De rijksoverheid is lange tijd voorbeeldgevend geweest. Bij veranderingen in huisvesting werkt zij nog steeds volgens een beproefde formule: longlist, kunstcommissie, shortlist, selectie, voorlopig ontwerp, definitief ontwerp, productie en beheer. Elke stap heeft zijn functie, zijn waarborgen. In bedrijfscollecties verloopt dat vergelijkbaar, al wordt er vrijer gewerkt – en dat kan de kracht zijn van bedrijfscollecties: sneller, persoonlijker, gedurfder. Maar die vrijheid kent ook een keerzijde. Er worden soms stappen overgeslagen die toch heel belangrijk zijn. En dat geldt overigens niet alleen voor bedrijfscollecties.

Overheid, bedrijfscollecties, musea en kunstenaars: ze hebben elk hun eigen dynamiek, hun eigen logica en hun eigen verantwoordelijkheden. Juist daarom is het nodig om vanuit meerstemmigheid te werken, gedragen door een maatschappelijke koers. Niet het ene model verheffen tot norm, maar de verschillende stemmen naast elkaar zetten en van elkaar leren. Die meerstemmigheid was op deze dag tastbaar aanwezig – van het museum dat vertelde over de gezamenlijke opdracht aan Susanna Inglada, wiens installatie La casa que abraza (The Hugging House) het museumvoorplein tijdelijk heeft omarmd, tot de leden van de VBCN die hun kant van de samenwerking toelichtten.

Goed opdrachtgeverschap is steeds opnieuw de juiste afweging vinden tussen keuzes maken, verantwoordelijkheid nemen en vernieuwing brengen. Altijd met inachtneming van drie partijen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn: de kunstenaar, de gebruiker en de financier.

Hoe treden wij als VBCN op als opdrachtgever namens bedrijfscollecties? Wat kunnen we leren van de overheid, van musea, van kunstenaars zelf – en wat kunnen zij van ons leren? Die vragen stonden centraal en verdienen een blijvend podium. Want hoe professioneler bedrijfscollecties dit vak beoefenen, hoe groter hun betekenis voor de kunsten in Nederland. De VBCN wil die professionalisering niet alleen faciliteren, maar ook vormgeven: als vereniging van collecties die samen een van de grotere opdrachtgevers in de Nederlandse kunstsector vormen.

Wie houdt nu niet van cookies